W gmachu dawnego stalinowskiego więzienia politycznego 2 września 2026 roku otworzyliśmy wystawę „Sybir – więzienie narodów”. Ekspozycja jest prezentowana w Miejscu Pamięci Ofiar Komunizmu i Ruchu Oporu w Syhocie w Rumunii.

– Mieszkańców Rumunii, Mołdawii oraz innych krajów Europy Środkowo-Wschodniej, w tym Polski, łączy wspólna historia sowieckich represji. Musimy mówić jednym głosem, aby o trudnych losach naszych narodów usłyszała też Europa Zachodnia – mówił dyrektor Muzeum Pamięci Sybiru, prof. Wojciech Śleszyński podczas otwarcia wystawy – Kontakt z rumuńskim memoriałem nawiązaliśmy za pośrednictwem Narodowego Muzeum Historii Mołdawii. Jest to zatem kolejny etap budowania współpracy międzynarodowej i łączenia polskiego doświadczenia zesłań z historią innych narodów – dodał.

Wystawa „Sybir – więzienie narodów” wpisała się w historię miejsca, w którym jest prezentowana. Opowiada o losach zesłańców, deportowanych i więźniów rosyjskiego oraz sowieckiego systemu represji. Pokazuje, że Sybir nie jest wyłącznie elementem polskiej historii, lecz wspólnym losem licznych społeczeństw i kultur. Muzeum Pamięci Sybiru za pomocą uniwersalnego i emocjonalnego przekazu konsekwentnie buduje międzynarodową sieć współpracy. Jej celem jest pokazanie, że pamięć o deportacjach, łagrach i więzieniach politycznych nie zamyka się w granicach jednego państwa.

– Wystawa została zaprojektowana i zaaranżowana tak, że prezentowane losy Polaków i Mołdawian podkreślają jedność tej historii – podkreślił dr Piotr Popławski, kierownik Działu Projektów Kulturalnych i Edukacyjnych Muzeum Pamięci Sybiru. Ekspozycję uzupełniono o materiały dotyczące deportacji z terytorium Mołdawii i przetłumaczono na język rumuński – dodał.

Dawne więzienie jest dziś siedzibą muzeum poświęconemu sowieckim represjom w Rumunii oraz w innych krajach Europy Środkowej i Wschodniej. Przetrzymywano tam przeciwników politycznych – uczniów, studentów, dziennikarzy, duchownych i chłopów biorących udział w ruchu oporu. W latach 90. budynek przekształcono w miejsce pamięci, a cele w sale muzealne.

W otwarciu wystawy uczestniczyli również dr Andrea Dobeș i dr Gheorghe Mihai Bârlea z Muzeum Ofiar Komunizmu i Ruchu Oporu oraz dr Ludmiła Cojocaru z Muzeum Narodowego Historii Mołdawii. Wsparcia w przygotowaniu tej wersji wystawy udzielił Ambasador Rzeczypospolitej Polskiej w Kiszyniowie Tomasz Kobzdej.