Projekt „Międzypokoleniowa Pamięć Sybiru”, który rozpoczął się 26 czerwca 2025 roku, zakłada opracowanie i realizację długofalowej współpracy z ocalałymi Sybirakami oraz ich potomkami. Skupia się na wspieraniu procesów integracji, edukacji i terapii poprzez inicjowanie różnorodnych spotkań i warsztatów.
Warsztaty Rodzinne archiwa mówione. Sybir – pamięć – tożsamość poprowadził specjalista ds. archiwistyki społecznej, a zarazem twórca „Podręcznika do historii mówionej” dr Marcin Jarząbek z Polskiego Towarzystwa Historii Mówionej.
Podczas zajęć uczestnicy poznali podstawy pracy z historią mówioną – od przygotowania wywiadu biograficznego po tworzenie i archiwizowanie rodzinnych nagrań. Spotkanie skierowane było do potomków Sybiraków oraz wszystkich zainteresowanych historią własnych rodzin i lokalnych wspólnot.
Uczestnicy przyszli do nas z różnymi potrzebami, ale wszystkich łączyła chęć zachowania opowieści bliskich osób. Dr Jarząbek umożliwił gościom zapoznanie się z kwestiami technicznymi, metodologią oraz możliwością upublicznienia rodzinnych archiwów, ale co najważniejsze – pokazał, jak słuchać i otworzyć się na opowieść drugiego człowieka.
Oral history w Muzeum Pamięci Sybiru
Historia mówiona (oral history) stanowi jeden z filarów działalności Muzeum Pamięci Sybiru. Dzięki niej możliwe jest nie tylko dokumentowanie faktów i ocalenie wspomnień Sybiraków oraz ich potomków, ale też uchwycenie emocji i osobistych perspektyw.
Dzięki wyjazdom naukowym za granicę muzealnicy docierają także do Polonii, by poznać jej losy, przez co zakres działalności Muzeum wykracza poza jego mury i staje się międzynarodowy. Ostatecznie nagrania publikowane są na portalu „Relacje z Sybiru” – w miejscu, gdzie świadkowie historii i ich potomkowie dzielą się wyjątkowymi opowieściami.
Ich historie służą także badaniom naukowym. Wykorzystywane są przy pisaniu artykułów, referatów oraz tekstów popularnonaukowych, stanowią też ważną część wystawy stałej Muzeum Pamięci Sybiru. Głosy Sybiraków prowadzą zwiedzających przez trudną historię zesłań, dopowiadają wątki, rozwijają narrację i nadają jej emocjonalny wymiar.
