Z inicjatywy Muzeum Pamięci Sybiru i Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku zorganizowano Forum Polsko-Kazachstańskiej i Polsko-Kirgistańskiej Komisji Historycznej pod hasłem Wspólna pamięć – wspólna przyszłość. Celem obu komisji jest wyszukiwanie, opracowywanie i udostępnianie dokumentów dotyczących Polaków oraz obywateli polskich, którzy trafili na tereny Azji Centralnej – jako zesłańcy, żołnierze i osadnicy. Forum, w którym udział wzięli liczni naukowcy, przedstawiciele uniwersytetów i muzeów stanowiło wyjątkową platformę dialogu historycznego oraz współpracy naukowej i kulturalnej między Polską, Kazachstanem i Kirgistanem.
Podczas Forum podsumowano kluczowe osiągnięcia obu Komisji:
– setki nowych dokumentów archiwalnych dotyczących Polaków i obywateli polskich w Azji Centralnej,
– uruchomienie portalu internetowego poświęconego cmentarzom obywateli polskich w Azji Środkowej – ,,Polskie Cmentarze w Uzbekistanie”,
– publikacje naukowe i popularnonaukowe oraz wspólne projekty wystawiennicze i edukacyjne,
– rozwój kontaktów akademickich i studenckich oraz stała wymiana wiedzy między badaczami,
– planowane otwarcie międzynarodowego serwisu gromadzącego archiwalia z regionu.
Najważniejszym rezultatem gdańskich obrad było wyznaczenie nowych kierunków współpracy na najbliższe lata: pozyskiwanie nowych dokumentów, dzielenie się swoimi doświadczeniami z zakresu badań i popularyzacji historii, dalszy rozwój wspólnych programów badawczych, stron internetowych, digitalizacja archiwów oraz kolejne działania upamiętniające trudną, wspólną historię narodów Polski, Kazachstanu i Kirgistanu.
„W najbliższych miesiącach będziemy pozyskiwać i udostępniać kolejne, unikalne dokumenty z regionu. W lutym 2026 r. zaprezentujemy też serwis internetowy, w którym te materiały będą udostępniane” – podkreślił prof. Wojciech Śleszyński, dyrektor Muzeum Pamięci Sybiru.
Organizatorzy podkreślili, że Komisje Historyczne z Kazachstanem i Kirgistanem są jednym z najlepszych przykładów długofalowej współpracy naukowej i kulturalnej Polski z krajami Azji Centralnej oraz budowania trwałych mostów między narodami. Spotkanie w Gdańsku umocniło więzi między trzema narodami, co sprawia, że przyjęty plan działań na najbliższe lata uczyni współpracę jeszcze bardziej owocną.
Forum odbyło się pod patronatem naukowym prof. Wojciecha Śleszyńskiego, dyrektora Muzeum Pamięci Sybiru, prof. Ziyabeka Kabuldinova (Kazachstan) oraz prof. Alymbeka Kushubekova (Kirgistan).
