W pierwszej części spotkania profesor Lamentowicz omówił ogólną sytuację klimatyczną na świecie, skupiając się na tym, jak ocieplenie klimatu oddziałuje na regiony subarktyczne i arktyczne, w tym na Syberię. Zrelacjonował trzy możliwe scenariusze zmian w ekosystemach Syberii: utrzymanie obecnego poziomu ocieplenia, jego przyspieszenie oraz potencjalne ochłodzenie. Oparł się na wynikach badań zarówno polskich, jak i międzynarodowych naukowców, podkreślając, jak nieprzewidywalne mogą być dalsze zmiany w tym kluczowym dla klimatu regionie.
W drugiej części wykładu profesor skupił się na geograficznej i biologicznej różnorodności Syberii, podkreślając, że ten rozległy region nie jest jednorodny – wschodnia i zachodnia część Syberii znacznie się różnią. Przedstawił także wyniki swoich badań prowadzonych na nizinie zachodniosyberyjskiej, bazując na współpracy z zespołami z Francji, Szwajcarii i Stanów Zjednoczonych. Badania te pozwalają lepiej zrozumieć dynamikę historycznych pożarów torfowisk i lasów Syberii oraz zmiany w poziomie wód na tych obszarach.
Jednym z głównych tematów poruszanych podczas wykładu były syberyjskie torfowiska i wieczna zmarzlina, które pełnią kluczową rolę w pochłanianiu dwutlenku węgla. Niestety, ocieplenie klimatu prowadzi do ich degradacji, co z kolei powoduje wzrost emisji metanu i przyspiesza proces globalnego ocieplenia. Profesor zaznaczył, że torfowiska te, choć są niezwykle istotne dla klimatu, są coraz bardziej zagrożone przez zmiany temperatur i pożary.
W kontekście naukowych badań, profesor podkreślił znaczenie monitorowania Syberii za pomocą zdjęć satelitarnych. Dzięki nim dostrzec można ogromne, niezamieszkane obszary, poprzetykane jeziorkami i torfowiskami. Te niedostępne tereny, pokryte mchami, porostami oraz roślinnością torfową, stanowią jeden z najbardziej surowych ekosystemów na Ziemi. Zmiany klimatyczne sprawiają jednak, że wieczna zmarzlina zaczyna topnieć w niespotykanym dotąd tempie, co zakłóca delikatną równowagę tych regionów. W efekcie, krajobraz Syberii ulega transformacji, a wzgórza torfowe zapadają się. Nasz gość podkreślił, że degradacja Syberii jest jednym z wyraźnych symptomów globalnego kryzysu klimatycznego. Niestety, z powodu wojny na Ukrainie dalsze prowadzenie badań w tym regionie stało się niemożliwe, co znacząco utrudnia pracę naukowców.
Dziękujemy wszystkim za udział w spotkaniu z prof. Lamentowiczem, które pozwoliło lepiej zrozumieć wyzwania stojące przed Syberią oraz ich wpływ na globalne zmiany klimatyczne.
