W piątkowy wieczór w Muzeum Pamięci Sybiru odbyło się wyjątkowe spotkanie online z płk. Romualdem Lipińskim, na co dzień mieszkającym pod Waszyngtonem. Była to premierowa prezentacja jego wspomnień pt. „Życiorys pisany przez historię” wydanych przez Muzeum Pamięci Sybiru. W wydarzeniu wzięli udział liczni goście oraz pracownicy muzeum, wśród których znaleźli się dr Marcin Zwolski i Katarzyna Remża, odpowiedzialni za redakcję i opracowanie naukowe książki. Spotkanie poprowadziła dziennikarka Emilia Świętochowska.

Gości przywitał prof. Wojciech Śleszyński, dyrektor Muzeum Pamięci Sybiru:

– Spotykamy się, ponieważ płk. Romuald Lipiński rok temu przekazał do Muzeum Pamięci Sybiru swoje wspomnienia. To człowiek, który przeszedł szlak Armii Andersa i walczył pod Monte Cassino. Serdecznie witamy i dziękujemy za zaufanie – mówił.

Uczestnicy spotkania mieli okazję wysłuchać historii związanej z powstaniem książki „Życiorys pisany przez historię”, opowiedzianej przez jej autora płk. Romualda Lipińskiego:

– Historia mojego pamiętnika zaczęła się w latach sześćdziesiątych. Postanowiłem zostawić po sobie coś, co kolejne pokolenia będą mogły wziąć do ręki i dowiedzieć się jakie koleje przeszli ich dziadkowie w czasie II wojny światowej. Zacząłem spisywać swoje wspomnienia w formie listu do moich dzieci, naszych dzieci. W 1965 roku miałem pamiętnik w formie książki, a każde z naszych dzieci otrzymało go jako prezent na Wigilię. Wiele lat później dr Marcin Zwolski zwrócił się do mnie z prośbą, czy nie mógłbym przekazać czegoś z mojego życia do Muzeum Pamięci Sybiru. Przekazałem wtedy swoje wspomnienia. Dr Zwolski zapytał, czy mógłbym dodać coś o moim przyjeździe do Stanów Zjednoczonych. Wtedy, w 2023 roku, mając 98 lat dopisałem dodatkowy rozdział „Ameryka, Ameryka” – ostatni rozdział mojego pamiętnika – opowiadał.

Pułkownik Romuald Lipiński jest naszym krajanem – urodził się w Myszyńcu, a wychował w Brześciu nad Bugiem. Jego mama pochodziła z Kramkówki Małej koło Osowca, a tata z Łomży. „Moje dzieciństwo było stosunkowo szczęśliwe” – wspominał. Wojna przerwała sielankę, a zaangażowanie brata w konspirację młodzieżową przypieczętowało los rodziny – 20 czerwca 1941 r. Romuald z matką i ojcem zostali wywiezieni na Sybir. Trafili do kołchozu w okolicach Barnaułu, nad rzeką Ob. Rzeka okazała się ich błogosławieństwem, bo dzięki wyprawom Romualda na ryby nie cierpieli głodu: „Jedliśmy ryby w każdej możliwej formie: smażone, gotowane, suszone na zimę”. Bez tego, wyłącznie z dziennej racji chleba, trudno byłoby przetrwać. Ogłoszona wkrótce amnestia pozwoliła im wyrwać się z tego miejsca. Romuald chciał wstąpić do polskiego wojska, jednak był jeszcze za młody. Tymczasowo rodzina Lipińskich trafiła do sowieckiego wówczas Kirgistanu. Profesje ojca i matki (była pielęgniarką) sprawiły, że ostatecznie cała rodzina znalazła się pod skrzydłami Armii Andersa i ewakuowała się ze Związku Sowieckiego, choć choroba Romualda (tyfus) nieco to opóźniła. Romuald przeszedł przeszkolenie wojskowe i trafił na front włoski jako żołnierz plutonu moździerzy. Kontakt z żołnierzami innych narodowości uświadamiał mu wciąż, że nikt na świecie nie wie o gehennie polskich Sybiraków, o tym że zostali oni wywiezieni na Sybir przez Sowietów. Swoją walkę o pokazanie światu polskiej historii toczy przez całe życie.

– Trzeba, żeby świat wiedział o zbrodni, jaka została popełniona w czasie II wojny światowej przez Sowietów – podkreślał podczas spotkania płk. Lipiński.

Spotkanie było bardzo wzruszające, pełne ciepłych słów i wzajemnych podziękowań.

– Bardzo się cieszę, że ze wszystkich miejsc i instytucji na świecie, które mogłyby wydać Pańskie wspomnienia i z pewnością byłyby tym zainteresowane, zdecydował się Pan obdarzyć nas swoim zaufaniem i przekazał w nasze ręce ten wspaniały skarb – podsumował dr Marcin Zwolski.

Dziękujemy wszystkim za przybycie i zapraszamy do lektury wspomnień!

Książka do kupienia w siedzibie Muzeum Pamięci Sybiru oraz pod linkiem: