Przedstawiona w audycji historia pacyfikacji szlacheckich zaścianków na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej i deportacji kilku tysięcy ich mieszkańców na Sybir jest mało znana. Pamięć o niej utrzymują jedynie potomkowie uczestników tamtych tragicznych wydarzeń, do których doszło w trakcie powstania styczniowego. Oprócz nich, w audycji wzięli udział także historycy: prof. dr hab. Wiesław Caban z Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach oraz dr Tomasz Danilecki z Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku.
Na przedpremierową prezentację reportażu przybyło kilkadziesiąt osób, w tym grupa mieszkańców wspomnianych miejscowości, a także członkowie białostockiego Związku Sybiraków z prezes Jolantą Hryniewicką.
Prof. Wojciech Śleszyński, dyrektor Muzeum Pamięci Sybiru podkreślał znaczenie autentyzmu tej opowieści:
– Audycja jest poruszająca przede wszystkim dlatego, że kolejne pokolenie opowiada o swoich przodkach. Dzięki głosom bohaterów możemy przenieść się 162 lata wstecz, do tych podbiałostockich miejscowości, spacyfikowanych przez władze carskie tylko dlatego, że pomagały polskim powstańcom – mówił.
Marcin Tomkiel, redaktor naczelny Polskiego Radia Białystok zwrócił uwagę na rolę publicznego radia, jaką jest odkrywanie regionalnej historii, edukowanie i przechowywanie jej w pamięci następnych pokoleń.
W dyskusji, jaka wywiązała się po prezentacji reportażu, udział wzięły Autorki oraz konsultant historyczny, dr Tomasz Danilecki z Muzeum Pamięci Sybiru. Zaproszeni goście byli szczególnie zainteresowani syberyjskimi losami deportowanych i informacjami o ich powrotach.
Premiera reportażu odbędzie się 26 stycznia 2025 o 18:05 na antenie Polskiego Radia Białystok.
Reportaż będzie opublikowany 27 stycznia na portalu https://swiatsybiru.pl/pl/ i stronie https://www.radio.bialystok.pl/.
