W Muzeum Pamięci Sybiru odbyło się wyjazdowe posiedzenie Sekcji Badań nad Historią Syberii Polskiej Akademii Nauk. Wydarzenie zainaugurowało obchody Dnia Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej i 85. rocznicy drugiej masowej deportacji.

– Muzeum Pamięci Sybiru stawia duży nacisk na działalność naukową i stale rozwija sieć kontaktów zarówno w Polsce, jak i na całym świecie, dlatego cieszę się, że możemy ponownie gościć członków Komisji Syberyjskiej PAN. Nie bez powodu to właśnie w naszym muzeum zainicjowaliśmy powołanie komisji historycznej polsko-kazachskiej i polsko-uzbeckiej. W najbliższym czasie planujemy rozszerzyć tę współpracę o kolejne kraje, m.in. Azji Środkowej – Kirgistan i Tadżykistan. Jedną z naszych ambicji jest budowanie Muzeum Pamięci Sybiru jako nowoczesnego ośrodka naukowego, który łączy badania, dokumentację i edukację, dlatego spotkania w gronie specjalistów są dla nas bardzo cenne – mówił prof. Wojciech Śleszyński, dyrektor Muzeum Pamięci Sybiru. 

Podczas spotkania referaty wygłosili dr Karina Gaibulina (Uniwersytet St. Gallen) oraz dr Martyna Rusiniak-Karwat (Instytut Studiów Politycznych PAN).

Dr Gaibulina zaprezentowała swoja najnowsza książkę pt. „Etnografowie z przymusu. Polscy zesłańcy w służbie kolonialnej Cesarstwa Rosyjskiego”. Autorka, kulturoznawczyni i badaczka z Uniwersytetu St. Gallen, podjęła się analizy ambiwalentnego statusu polskich zesłańców uwikłanych w struktury władzy rosyjskiego imperium. W swoim wystąpieniu odwoływała się do pytań o „przymusowość” i granice między osobistą obserwacją a kolonialnym narzędziem opisu.

Swoje komentarze do książki wygłosili prof. Zbigniew Wójcik (przez wiele lat przewodniczący Komisji), który skupił się na historycznym kontekście tej interdyscyplinarnej publikacji. Z kolei dr hab. Magdalena Dąbrowska przeanalizowała dzieło z perspektywy literaturoznawczej, odwołując się m.in. do teorii oralności i piśmienności oraz kategorii postkolonialnych.

Drugim punktem wydarzenia było wystąpienie dr Martyny Rusiniak-Karwat, która zaprezentowała referat pt. „Syberia oczami podróżujących koleją transsyberyjską (1940–1941)”. Prezentacja przybliżyła relacje wojennych, żydowskich uchodźców z Polski z lat 1940-1941, którzy – przemierzając Syberię w drodze do nowych miejsc osiedlenia – pozostawili świadectwa o warunkach podróży, obserwacjach przestrzeni i kontaktach z ludźmi spotkanymi po drodze.

Spotkanie, prowadzone przez dr. Piotra Głuszkowskiego – przewodniczącego Sekcji Badań nad Historią Syberii – miało charakter hybrydowy, część uczestników brała w nim udział online, i było doskonałą okazją do dyskusji nad współczesnym znaczeniem badań nad historią zesłań.