Wydarzenie miało na celu upamiętnienie około 6 milionów ludzi z Europy Środkowej i Wschodniej, którzy padli ofiarą represji reżimu sowieckiego. W uroczystościach uczestniczyli m.in. Sybiracy oraz ich potomkowie, europejscy politycy oraz licznie zgromadzeni goście. W obchodach po raz pierwszy uczestniczyła przedstawicielka Muzeum Pamięci Sybiru.
– Od Bałtyku przez państwa Europy Wschodniej, w tym Tatarów na Krymie i innych. Jesteśmy tu, aby uczcić cierpienie ofiar i pamiętać o rozdartych na całe życie bliznach na całym kontynencie – mówiła Przewodnicząca Parlamentu Europejskiego, Roberta Metsola.
Wśród uczestników znalazła się Ewa Bartnikiewicz z Działu Wystawy Stałej Muzeum Pamięci Sybiru, która miała zaszczyt odczytać nazwiska ofiar deportacji. Wraz z nią, reprezentanci różnych krajów Unii Europejskiej odczytywali długie listy nazwisk, tworząc wspólny gest pamięci i szacunku.
Na uroczystości obecni byli również Sybiracy: Kordian Borejko, Prezes Zarządu Głównego Związku Sybiraków i Lech Kozłowski, członek Związku Sybiraków i Przewodniczący Komisji Rewizyjnej ZO ZS, a także Jerzy Bołtuć, Przewodniczący Podlaskiego Stowarzyszenia Pamięci Zesłańców Sybiru oraz Pełnomocnik Wojewody Podlaskiego ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. Ich obecność nadała wydarzeniu szczególny wymiar, przypominając o osobistych historiach i cierpieniach tysięcy ludzi.
– Kiedy miałem 7 miesięcy w 1940 roku, mieszkaliśmy wówczas w Wilnie, nocą przyszli panowie ze smutnej instytucji NKWD i zniszczyli moje dzieciństwo i moją młodość. Wraz z babcią, mamą i dwiema siostrami zostaliśmy wywiezieni do groźnej i lodowatej ziemi – wspominał Kordian Borejko, poruszając wszystkich zgromadzonych.
Serdeczne podziękowania kierujemy do Tomasza Frankowskiego, europosła Parlamentu Europejskiego IX kadencji, za zaangażowanie w organizację wyjazdu naszych przedstawicieli na ceremonię. Jego wysiłki są dowodem na to, że pamięć o ofiarach sowieckich deportacji wciąż jest żywa i ważna dla całej Europy.
Dzień Pamięci o Ofiarach Sowieckich Deportacji, po raz pierwszy zorganizowany w 2023 roku, został ustanowiony przez Parlament Europejski jako oficjalna uroczystość. Pomysłodawczynią jest litewska europosłanka Rasa Jukneviciene. Tego dnia wspominamy m.in. Polaków, Łotyszy, Litwinów, Ukraińców czy Estończyków, którzy byli zsyłani w głąb Syberii i do republik środkowoazjatyckich. Dla Polaków szczególnie ważną datą jest 10 lutego, kiedy nastąpiła pierwsza z czterech fal deportacyjnych w latach 1940-41. Jednak 14 czerwca, ustanowiony jako Dzień Pamięci, podkreśla, że te tragiczne wydarzenia dotknęły wiele narodów.
Obchody w Brukseli były nie tylko hołdem dla ofiar, ale również przypomnieniem o cierpieniach i bohaterstwie wielu niewinnych ludzi. To wspólne dziedzictwo, które łączy różne narody i które Muzeum Pamięci Sybiru ma na celu zachować dla przyszłych pokoleń.
