To długo oczekiwane wydarzenie odbyło się z udziałem licznych gości, wśród których znaleźli się m.in.: dr Tomasz Kobzdej, ambasador Rzeczypospolitej Polskiej w Mołdawii, Katarzyna Jamróz, przewodnicząca Rady Miasta Białegostoku, prof. Marta Kosior-Kazberuk, rektor Politechniki Białostockiej, a także artyści i świadkowie historii – Sybiracy, z Jolantą Hryniewicką, prezes białostockiego oddziału Związku Sybiraków, na czele oraz Jerzy Bołtuć, prezes Podlaskiego Stowarzyszenia Pamięci Zesłańców Sybiru.

Prof. Wojciech Śleszyński, dyrektor Muzeum Pamięci Sybiru, przywitał gości słowami:

– Prezentujemy Państwu drugą wystawę czasową przygotowaną przez Muzeum Pamięci Sybiru, zatytułowaną „Bezkres Sybiru”. Jest to wyjątkowy projekt, który przekracza granice muzealnictwa historycznego, zaprasza do głębokiej refleksji nad doświadczeniem zesłań na Sybir przez pryzmat sztuki współczesnej. Muzeum będąc miejscem otwartym na dialog stale poszukuje nowych sposobów na ożywianie historii oraz budowanie mostów między przeszłością a współczesnością –  mówił.

Dzięki współpracy Muzeum Pamięci Sybiru z artystami z Instytutu Sztuki Wydziału Architektury Politechniki Białostockiej udało się stworzyć projekt łączący w sobie sztukę, historię i świadectwa Sybiraków.

Ewelina Kamieńska, kuratorka merytoryczna opowiedziała gościom o idei powstania wystawy.

– Ideą wystawy „Bezkres Sybiru” jest refleksja nad granicami ludzkich doświadczeń i nad bezkresem cierpienia. Mowa jest tutaj o granicach, które są w każdym z nas, granicach fizycznych, materialnych, o granicach związanych z wyznawanymi wartościami. Pytanie o granice postawiliśmy sobie w odniesieniu do Sybiraków, zastanawialiśmy się nad tym z czym musieli się zmierzyć w czasie deportacji. Kiedy mówimy o granicach, naturalnie pojawia się bezkres. Jak bezkresna musiała być nadzieja, żeby wierzyć w powrót do Polski i mieć nadzieję na przeżycie – mówiła.

O tworzeniu wystawy i o współpracy z artystami opowiedział zebranym dr Kamil Kopania, kurator artystyczny.

– Przygotowując tę wystawę chcieliśmy pokazać historię żywą. Zaprosiliśmy do współpracy artystów, którzy stworzyli prace wzbudzające emocje, dzięki którym współczesny odbiorca będzie miał okazję zapoznać się z doświadczeniami Sybiraków. Zaprosiliśmy artystów z regionu, którzy „czują tę historię”, mają do niej naturalny szacunek. Artyści weszli w dialog z najważniejszymi, czyli Sybirakami. To było kilka przejmujących rozmów na temat tego, czym był Sybir oraz jakie są intencje artystów, którzy chcą pokazać Sybir językiem sztuki. Udało się stworzyć platformę porozumienia między ludźmi o zupełnie innych doświadczeniach, ludzi z kompletnie innych pokoleń. Historia, dzięki tym pracom, stała się czymś, czego można doświadczyć – podkreślił.

Do zebranych przemówiła również Jolanta Hryniewicka, prezes białostockiego oddziału Związku Sybiraków, która opowiedziała o współpracy Sybiraków z artystami.

– Przekazanie swoich wspomnień i przeżyć jest niezwykle trudne. Jak to przekazać, by osoba, która tam nie była zrozumiała, weszła w naszą duszę, w nasze odczucia. Staraliśmy się mówić o swoich wspomnieniach. Mam nadzieję, że twórcy dostrzegli ten nasz wysiłek, a wystawa zrobi wrażenie i wzbudzi zainteresowanie, bo o to głównie chodzi, również wśród młodego pokolenia – podsumowała.

Uczestnicy wernisażu, po obejrzeniu prac artystów, mogli uczestniczyć w performance, którego autorem był prof. Janusz Bałdyga z Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu.

Autorzy prac:

Anna Ciżewska – Czarnecka
Andrzej Dworakowski
Jan Godlewski
Aleksandra Jakuć
Tatiana Misijuk
Jarosław Perszko
Waldemar Regucki
Justyna Sołomianko
Katarzyna Zabłocka

Świadkowie Historii:

Teresa Borowska
Tadeusz Borowski – Beszta
Wanda Kościuczuk
Jolanta Hryniewicka
Zenon Puchalski
Janina Rutkowska
Barbara Sokólska
Stanisława Tankiewicz

Dziękujemy wszystkim za tak liczne przybycie!
Wystawę czasową „Bezkres Sybiru” można zwiedzać do 29 czerwca 2025 r.
Zapraszamy na oprowadzanie kuratorskie po wystawie, które odbędzie się 8 grudnia 2024 r. o godz. 12.00.