W niedzielę 14 września, w ramach zbliżającej się 86. rocznicy agresji sowieckiej na Polskę oraz Światowego Dnia Sybiraka, odbyło się wyjątkowe oprowadzanie po wystawie stałej, podczas którego obecni byli również Sybiracy.

W tym roku ze zwiedzającymi swoją historią podzielili się Józef Panasiuk oraz Julia Jabłońska.

W sali poświęconej życiu na deportacji Józef Panasiuk, urodzony w 1934 roku w Dolsku na Polesiu opowiadał jak w lutym 1940 wraz z całą dziewięcioosobową rodziną został wywieziony do Noszulu w Autonomicznej Republice Komi, gdzie wkrótce w wyniku tyfusu stracił matkę i troje rodzeństwa.

– My, najmłodsze dzieci, zostaliśmy oddani z obozów do ruskich diet domów (domy dziecka). Przebywałem tam z bratem i najmłodszą siostrą – wspominał.

Jego ojciec z dwojgiem najstarszych dzieci opuścił ZSRR z Armią Andersa, wkrótce zginął we Włoszech. Józef Panasiuk wrócił do Polski w czerwcu 1946. W 1954 roku opuścił dom dziecka, przeniósł się do Białegostoku, gdzie mieszka do dzisiaj i działa społecznie w Związku Sybiraków.

Następnie zwiedzającym swoją historię opowiedziała Julia Jabłońska, urodzona w 1952 roku w Kazachstanie. Jej rodzice Bolesław Jabłoński i Stanisława Witwicka, tak jak tysiące rodzin polskiego pochodzenia, w 1936 roku, po likwidacji Polskiego Rejonu Narodowościowego im. Juliana Marchlewskiego (Ukraińska SRR), przesiedlono do Kazachstanu.

– Ziemianka, niektórzy z was wiedzą jak wygląda, nie ma fundamentów. Po prostu na ziemi budowano ściany i jakiś tam dach, podłogi nie było. I ja właśnie urodziłam się w takiej ziemiance – opowiadała.

Julia Jabłońska ukończyła szkołę w Kazachstanie, a następnie studia wyższe w Rosji. Do Polski wróciła wraz z siostrą i matką dopiero w 2005 roku. Aktualnie mieszka w Białymstoku i jest członkiem Związku Sybiraków.

Możliwość wysłuchania relacji świadków historii to poruszające doświadczenie. Wspomnienia konkretnych osób pozwalają dostrzec, że historia to przede wszystkim opowieść o losach ludzi.

Serdecznie dziękujemy Drogim Sybirakom za poświęcony czas i dzielenie się swoimi osobistymi przeżyciami z naszymi gośćmi. Dziękujemy również wszystkim obecnym za uczestniczenie w tej poruszającej lekcji historii.