Od 28 lat czasopismo „Zesłaniec” przybliża czytelnikom dramatyczną historię zesłań i deportacji Polaków na Sybir. Te trudne wydarzenia od lat są tematem badań specjalistów wielu dziedzin, którzy na łamach periodyku mogą dzielić się efektami swoich prac z szerokim gronem odbiorców. Czasopismo nieprzerwanie wydaje Związek Sybiraków, obecnie wspólnie z Muzeum Pamięci Sybiru.
Najnowszy numer „Zesłańca” skupia się na tzw. Kresach – dawnych ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej, które przez stulecia były miejscem współistnienia wielu narodowości, kultur i wyznań. Znajdziemy w nim rozważania o Kresach i ich utracie, snute przez wybitnych specjalistów.
– Kresy, czyli dawne ziemie wschodnie Rzeczypospolitej… Niewiele jest w języku polskim określeń, które są tak różnie definiowane, które budzą tak rozliczne skojarzenia. Dla jednych Kresy to po prostu konkretne terytorium, dla innych – mentalność i kultura (mieszanka kultur?), czasem synonim straty ale też np. przaśności, romantyczny mit, obiekt westchnień i tęsknoty, dla wielu po prostu dom rodzinny, ojcowizna, czy wreszcie – Ojczyzna… Wszyscy zgodzimy się chyba jednak co do tego, że Kresy stanowią element naszej, polskiej przeszłości, historii. I choć wciąż około 15% obywateli polskich przyznaje się do pochodzenia »kresowego«, nie mówimy już raczej o Kresach w czasie teraźniejszym – »dwory kresowe już zmarły«, jak napisał jeden z licznych, wspaniałych twórców, których Kresy zrodziły, Melchior Wańkowicz.
Dlaczego Kresy wyglądały właśnie w ten sposób i na ile „polskie” były w rzeczywistości? Wreszcie, kiedy, jak i dlaczego Polska je utraciła? Na te i inne pytania odpowiadają doskonali znawcy tematu, opisując specyfikę tych ziem oraz metody i skalę represji stosowanych wobec jej mieszkańców przez poszczególnych carów, wreszcie też władze sowieckie. A jaki związek z tematem mają lata: 1824, 1864, 1944?
W numerze znajdują się również artykuły o najnowszych osiągnięciach Muzeum Pamięci Sybiru, w tym o Muzealnej Nagrodzie Rady Europy, którą muzeum zostało wyróżnione w 2024 r. Ponadto przeczytamy o nowej wystawie czasowej „Bezkres Sybiru”, którą zaprezentujemy pod koniec roku.
Zapraszamy do lektury! Nowy numer „Zesłańca” dostępny jest w sklepie Muzeum Pamięci Sybiru – zarówno stacjonarnym, jak i internetowym.
