Białostockie Muzeum Pamięci Sybiru to najlepszy budynek w regionie zbudowany w latach 2019–2023. Wyniki konkursu AEDIFICIUM, organizowanego przez Stowarzyszenie Architektów Polskich (SARP) Oddział Białystok, na najlepszą realizację architektoniczną zrealizowaną w latach 2019–2023 w województwie podlaskim, przyniosły Muzeum zaszczytne GRAND PRIX. Projekt i realizacja tego obiektu zostały wykonane przez zespół Pracowni Projektowej „Arkon” w składzie: Jan Kabac, Bartłomiej Dudziński, Anna Babula, Marcin Szymborski oraz Mateusz Mazur. Muzeum Pamięci Sybiru zostało również nagrodzone w kategorii Budynek Użyteczności Publicznej.
Architekt Jan Kabac, główny projektant obiektu, przekazał statuetkę GRAND PRIX konkursu AEDIFICIUM na ręce Dyrektora Muzeum, prof. Wojciecha Śleszyńskiego, jako pamiątkę owocnej współpracy. Statuetka będzie wyeksponowana w przestrzeni Muzeum, zajmując szacowne miejsce, aby przypominać o tym wyjątkowym wyróżnieniu.
Projekt Muzeum Pamięci Sybiru wyróżnia się głęboką symboliką i starannie przemyślaną kompozycją architektoniczną. Jak opisuje Jan Kabac, kluczowe było zachowanie istniejącego budynku magazynu w jego oryginalnej formie. Magazyn, stanowiący główną część ekspozycji, jest sam w sobie jednym z eksponatów. Istniejąca bocznica kolejowa, biegnąca wzdłuż południowej rampy, stała się główną osią całego założenia, prowadząc zwiedzających przez przestrzeń pełną symbolicznych odniesień do historii zesłańców.
Przestrzeń wokół Muzeum jest wzbogacona o instalację „stalowego lasu”, która symbolizuje tajgę, masowość wywózek i tragicznie przerwane losy ludzkie. Wnętrze Muzeum prowadzi zwiedzających przez różne etapy życia zesłańców – od mrocznej przestrzeni symbolizującej nieznany los, przez ciemne pomieszczenia parteru starego magazynu, aż po prześwietlone przestrzenie piętra, symbolizujące życie na zesłaniu.
Muzeum Pamięci Sybiru to nie tylko budynek, ale przede wszystkim miejsce głębokiej refleksji i pamięci. W podziemiach magazynu znajduje się przestrzeń upamiętniająca ofiary Katynia i innych miejsc straceń. Forma tej części Muzeum, z surowymi murami i klimatem skłaniającym do zadumy, ma wzbudzać w zwiedzających uczucie pokory i refleksji.
– Architektura Muzeum Pamięci Sybiru ma na celu nie tylko estetyczne doznania, ale także emocjonalne odczytywanie zawartego w niej przekazu. Chcieliśmy stworzyć miejsce, które porusza i skłania do głębokiej refleksji – podkreśla Jan Kabac.
– Ta nagroda jest nie tylko uhonorowaniem pracy zespołu architektów, ale także dowodem na to, jak ważne jest zachowanie pamięci o trudnej historii Sybiru dla przyszłych pokoleń – dodaje prof. Wojciech Śleszyński, Dyrektor Muzeum.
Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia Muzeum Pamięci Sybiru, aby osobiście doświadczyć tej niezwykłej przestrzeni, która w unikalny sposób łączy historię, emocje i architekturę.
