„Wreszcie 2 lutego 1946 r. dowieziono nas do celu, jakim okazała się właśnie Workuta. Miejsce to, położone już poza kołem podbiegunowym, przyjęło nas całą swoją specyfiką wysokiego po dachy śniegu oraz siarczystego mrozu. Po wyjściu z wagonów każdy z nas szeroko otwierał usta jak wyjęta z wody ryba, nie wiadomo, czy z powodu braku, czy też nadmiaru powietrza” – tak pierwsze chwile w Workucie zapamiętał Wiktor Żyzdryń, skazany przez Sowietów w 1945 r. na 20 lat łagrów.
Żyzdryń spędził tam niemal 11 lat. Pracował m.in. przy budowie chodników w kopalni węgla, stawiał baraki dla kolejnych więźniów, ładował węgiel z hałd do wagonów i wykonywał wiele innych prac – ciężkich, niekończących się, prowadzonych niezależnie od pogody.
Przez całe lata nie miał kontaktu z bliskimi. Pierwszy list z Polski otrzymał dopiero po ośmiu latach. Od tej pory do momentu opuszczenia łagru prowadził regularną wymianę listów z rodziną. Była to jedna z tych rzeczy, które trzymały go przy życiu. Wiktor Żyzdryń do Polski wrócił dopiero pod koniec 1956 r.
Kiedy był już na emeryturze, zaczął spisywać wspomnienia. Wrócił pamięcią do lat wojny i okupacji, swojej działalności konspiracyjnej i życia w łagrze. Pisał o ciężkiej pracy, nadziei na powrót do domu, gorliwiej modlitwie i współwięźniach spotkanych w łagrze. Przyznawał, że były i te gorsze dni, kiedy był przekonany, że jego kres jest bliski, że nigdy już nie zobaczy świata poza obozem. Powstała przejmująca, wartka opowieść o trudnych czasach, ale też o sile nadziei i wiary w Boga.
W rozmowie poświęconej biografii Wiktora Żyzdrynia i jego wspomnieniom udział wezmą:
– prof. Małgorzata Perigot-Grygielewicz – bliska krewna autora,
– Anna Pyżewska – pracowniczka Działu Naukowego – Instytutu Badawczego im. Prezydenta Seweryna Nowakowskiego Muzeum Pamięci Sybiru, odpowiedzialna za opracowanie tekstu Wiktora Żyzdrynia,
– dr Marcin Zwolski – historyk, kierownik Działu Naukowego – Instytutu Badawczego im. Prezydenta Seweryna Nowakowskiego Muzeum Pamięci Sybiru.
Termin: 9 kwietnia 2026 r., godz. 18.00
Miejsce: Muzeum Pamięci Sybiru
Wstęp: wolny
Zapraszamy!
