Przyjęciu uchwały będzie towarzyszyć otwarcie wystawy „Deportowani na step. Losy polskich zesłańców i ich rodzin w Kazachstanie”. Ekspozycja będzie prezentowana w budynku głównym Sejmu w dniach 10-14 czerwca 2026 roku.
Uchwała została przygotowana przy wsparciu merytorycznym Muzeum i jest wyrazem hołdu dla polskich rodzin deportowanych w 1936 roku przez władze ZSRS. Wystawa natomiast stanowi jeden z najważniejszych punktów międzynarodowego programu obchodów 90. rocznicy deportacji Polaków do Kazachstanu.
O znaczeniu uchwały Sejmu podczas dzisiejszej konferencji prasowej mówił poseł Krzysztof Truskolaski:
– Sejm przyjął tę uchwałę przez aklamację. To bardzo ważne, że w sprawach historycznych jesteśmy zgodni i mamy wspólny punkt widzenia. Pamięć o deportacjach jest dla nas niezwykle istotna, a Muzeum Pamięci Sybiru to doskonałe miejsce, by o tych wydarzeniach rozmawiać.
Posłanka Barbara Okuła podkreśliła znaczenie pamięci o Polakach, którzy nadal zamieszkują tamte tereny i mimo upływu lat kultywują polskie tradycje.
– Musimy upamiętniać i pokazywać, że ci ludzie, wywiezieni i wyrwani z własnych domów, mieli siłę, by przetrwać i ocalić polskość. Taka jest rola Sejmu i nasza – jako samorządu – by o tych Polakach mówić – dodała.
– Cieszymy się, że Muzeum Pamięci Sybiru staje się sercem obchodów 90. rocznicy pierwszych wywózek Polaków do Kazachstanu oraz że jest głosem osób, które już za chwilę, z racji upływającego czasu, nie będą mogły mówić o tamtych wydarzeniach – zaznaczył Tomasz Klim, zastępca prezydenta miasta Białegostoku.
Wydarzenia związane z obchodami będą odbywać się zarówno w Polsce, jak i w Kazachstanie. Zwieńczeniem 90. rocznicy będzie otwarcie wystawy we wrześniu w Muzeum Narodowym w Astanie. O historycznym kontekście deportacji mówił prof. Wojciech Śleszyński, dyrektor Muzeum Pamięci Sybiru:
– To oni jako pierwsi zostali przez system sowiecki represjonowani w skali masowej, deportowani ze wschodniej i środkowej Ukrainy, która była wtedy częścią Związku Sowieckiego, na daleki step. Dopiero ich potomkowie – trzecie, czasami czwarte pokolenie – dziś wracają do Polski. O nich również pamiętamy. – Dziękuję za wsparcie Pani Poseł, Panu Posłowi oraz władzom Miasta Białegostoku. Wspólnie pamiętajmy o naszej historii – podsumował prof. Wojciech Śleszyński.
Obchody 90. rocznicy deportacji Polaków do Kazachstanu przypominają o jednym z najbardziej dramatycznych rozdziałów XX-wiecznych losów narodu polskiego. To opowieść o przymusowym wykorzenieniu, ale także o niezwykłej sile ducha, przetrwaniu i przywiązaniu do polskiej tożsamości mimo najtrudniejszych warunków.
Pamięć o ofiarach deportacji jest naszym obowiązkiem wobec historii i przyszłych pokoleń.
Szczegółowy program obchodów:
