Jak co roku w lutym, Muzeum Pamięci Sybiru zaprasza do wspólnego upamiętnienia tych wydarzeń.
Szczegółowy program uroczystości „10.02 Pamiętamy”
7 lutego – sobota
godz. 17.45 – 8. Bieg Pamięci Sybiru
Uroczystość otwarcia
Las Turczyński, Białystok
8 lutego – niedziela
godz. 10.45 – „Było czterdzieści stopni mrozu”
Zwiedzanie wystawy stałej z przewodnikiem
Bilety: 35 zł – normalny, 30 zł – ulgowy
Muzeum Pamięci Sybiru, ul. Węglowa 1, Białystok
9 lutego – poniedziałek
godz. 19.00 – Czwarty Syberyjski Salon Ambientu
Bilety: 35 zł – normalny, 30 zł – ulgowy
Muzeum Pamięci Sybiru, ul. Węglowa 1, Białystok
10 luty – wtorek
godz. 12.00 – Oficjalne uroczystości upamiętniające
86. rocznicę pierwszej masowej deportacji obywateli polskich na Sybir
pod Pomnikiem – Grobem Nieznanego Sybiraka
przy kościele pw. Ducha Świętego, ul. Sybiraków 2, Białystok
godz. 12.30 – Złożenie kwiatów
pod Pomnikiem – Znakiem Pamięci Polskiej Golgoty Wschodu
ul. R. Traugutta, Białystok
godz. 13.00 – Złożenie kwiatów
pod pomnikiem upamiętniającym Bohaterskie Matki Sybiraczki
plac przed Muzeum Pamięci Sybiru
ul. Węglowa 1, Białystok
godz. 17.00 – Światło Pamięci
Zapalenie zniczy w geście upamiętnienia ofiar sowieckich deportacji
tory przed Muzeum Pamięci Sybiru, ul. Węglowa 1, Białystok
21 lutego – sobota
godz. 17.45 – 8. Bieg Pamięci Sybiru
Uroczystość otwarcia
Las Osobowicki, Wrocław
7–28 lutego
Wirtualny Bieg Pamięci Sybiru
Bieg na całym świecie – dystans minimum 5 km (jednorazowo)
Zapisy: biegpamiecisybiru.pl
86 lat temu, w lutym 1940 roku, na okupowanych ziemiach polskich Sowieci przeprowadzili pierwszą z czterech wielkich deportacji ludności cywilnej.
W latach 1940–1941, w towarowych wagonach, niemal bez jedzenia i wody, wywieziono co najmniej 330 tysięcy obywateli II Rzeczpospolitej – przede wszystkim Polaków, ale także Żydów, Białorusinów i Ukraińców. Deportowanych osiedlano głównie na Syberii, w Kazachstanie oraz w północnych obwodach europejskiej części Związku Sowieckiego.
10 lutego obchodzimy rocznicę pierwszej masowej deportacji.
Jej tragizm polegał na całkowitym zaskoczeniu ofiar, które nie miały szans w krótkim czasie przygotować się do drogi skazującej wielu z nich na śmierć. Wśród deportowanych znaleźli się głównie osadnicy wojskowi – weterani nagrodzeni ziemią za służbę – oraz osadnicy cywilni, którzy nabyli ziemię na wschodnich terenach kraju. Wywózkom poddano także pracowników służby leśnej wraz z rodzinami.
Deportacja odbywała się w skrajnie trudnych warunkach, przy mrozach przekraczających 30 stopni Celsjusza. Wywieziono ponad 140 tysięcy osób, niemal wyłącznie narodowości polskiej. NKWD raportowało:
„Członkowie Związku Osadników byli wojskowo-policyjną agenturą rządu polskiego i nadal stanowią poważną bazę dla działań kontrrewolucyjnych”.
Leśników postrzegano jako szczególne zagrożenie ze względu na ich doskonałą znajomość terenu, która mogła zostać wykorzystana przez organizującą się antysowiecką partyzantkę.
Rodziny, zszokowane nagłym rozkazem wywózki, nie były w stanie odpowiednio przygotować się do wielotygodniowej podróży w nieludzkich warunkach – bez ciepłych ubrań, odpowiedniego obuwia i podstawowych środków do życia.
