Październikowy „Eksponat Miesiąca” - Muzeum Pamięci Sybiru

3 października 2025

Październikowy „Eksponat Miesiąca”

W październiku w ramach cyklu „Eksponat Miesiąca” wspominamy polskich żołnierzy walczących w tzw. Armii Berlinga.

Przejdź do treści

W dniach 12–13 października 1943 roku żołnierze 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki, zwani „berlingowcami” – w dużej mierze Sybiracy – stoczyli swój chrzest bojowy w krwawej bitwie pod Lenino. W kolejnych miesiącach kontynuowali szlak bojowy, który w kwietniu i maju 1945 roku doprowadził ich aż do Berlina.

Paweł Turenko urodził się w 1921 roku w Kisoryczach (pow. sarneński, woj. wołyńskie) jako syn Jerofieja i Anny. W październiku 1939 roku jego ojciec został aresztowany przez NKWD, a wiosną 1940 roku zamordowany w Kijowie w ramach Zbrodni Katyńskiej. Niespełna pół roku później, 13 kwietnia 1940 roku, Paweł Turenko został deportowany w głąb Związku Sowieckiego. Trafił do północnego Kazachstanu, gdzie przebywał do października 1943 roku. Tam poznał Ksenię Migłowiec, zesłaną w tym samym czasie wraz z macochą, siostrą i bratem. Na zesłaniu Paweł i Ksenia zawarli związek małżeński.

Nowy etap w życiu Pawła Turenki rozpoczął się w październiku 1943 roku, kiedy wstąpił do 1 Armii Wojska Polskiego dowodzonej przez gen. Zygmunta Berlinga. Służył w artylerii, początkowo jako szeregowy, a następnie podoficer, pełniąc kolejno funkcje zastępcy dowódcy baterii i dowódcy dywizjonu. Po kilku latach służby, w kwietniu 1948 roku, został przeniesiony do rezerwy.

W kolejnych latach awansował na kolejne stopnie oficerskie: w 1950 roku na kapitana, w 1973 na majora, a w 2001 – na podpułkownika. Był członkiem Związku Byłych Żołnierzy Zawodowych, a następnie Związku Byłych Żołnierzy Zawodowych i Oficerów Rezerwy. Od 1996 roku należał także do Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych.

Zmarł w Białymstoku w wieku 97 lat.

W ramach październikowej odsłony cyklu Eksponat Miesiąca w Muzeum Pamięci Sybiru można zobaczyć m.in. rogatywkę, Krzyż Zesłańców Sybiru i odznakę Grunwaldzką Pawła Turenki.

Sklep Odwiedź nasz sklep i sprawdź najnowsze publikacje Muzeum Pamięci Sybiru Odwiedź sklep