Na terytorium Federacji Rosyjskiej mieszka około 250 tysięcy osób, które w spisach ludności przyznają się do polskich korzeni. Polacy trafiali do Rosji w różnych okresach historycznych. Zsyłani byli na Syberię i rosyjski Daleki Wschód przez carskiego zaborcę po Powstaniach Listopadowym i Styczniowym. Wywożeni byli w głąb Rosji w okresie stalinowskiego terroru lat 30-tych XX wieku i po napaści Armii Czerwonej na Polskę we wrześniu 1939 roku. Z danych Kongresu Polaków w Rosji wynika, że nasi rodacy mieszkają we wszystkich regionach Federacji.

Specyficznym, wyjątkowym miejscem na polonijnej mapie Rosji jest syberyjska wieś Wierszyna leżąca w obwodzie irkuckim. To tam przyjechali w 1910 roku polscy przesiedleńcy z południowych regionów zaboru rosyjskiego. Przez ponad wiek tworzyli niemal hermetyczną wspólnotę, dlatego w XXI wieku większość z nich ma czyste polskie pochodzenie, mówi po polsku i kultywuje polskie tradycje.

O historii i codzienności mieszkańców Wierszyny opowie 5 czerwca o godz. 18:00 w Muzeum Pamięci Sybiru korespondent zagraniczny Polskiego Radia, Maciej Jastrzębski, a wspierać go będzie mieszkanka tej wsi, doktorantka na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, Ewelina Wiżentas.

Maciej Jastrzębski – dziennikarz, korespondent zagraniczny i wojenny Polskiego Radia. Pracował w wielu regionach świat, relacjonując konflikty zbrojne na Bałkanach, w Czeczenii, Iraku, Afganistanie, Gruzji, Syrii i na Ukrainie. Przez 3 lata mieszkał w Mińsku na Białorusi, a przez 15 lat w Rosji. W swojej pracy stara się utrzymywać bliski kontakt z miejscowymi wspólnotami polskimi, opowiadając o ich historii i codzienności. Jest też autorem książek o Rosji, rosyjskiej aneksji Krymu i o Gruzji.

Ewelina Wiżentas – pochodzi z polskiej wsi Wierszyna na Syberii. Ukończyła Moskiewski Instytut Kultury w klasie dyrygentury chóru ludowego oraz śpiewu. Przez ostatnie cztery lata studiowała w Szkole Doktorskiej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. W tym roku przygotowuje się do obrony pracy doktorskiej, poświęconej tradycjom mieszkańców jej rodzinnej wsi.