– Nie możemy zgodzić się z tezą, że Armia Czerwona przyniosła Europie Środkowo-Wschodniej wolność. W rzeczywistości rozpoczęła się nowa okupacja. Nie ma przesady w stwierdzeniu, że rok 1945 był jednym z najważniejszych momentów w historii świata – mówił podczas prezentacji najnowszego numeru pisma „Zesłaniec” prof. Wojciech Śleszyński, dyrektor Muzeum Pamięci Sybiru.
Pod koniec II wojny światowej Stalin improwizował. Niektóre terytoria podbite bądź uwolnione spod okupacji niemieckiej wcielił w skład Związku Sowieckiego. Z innych uczynił bezwolne organizmy państwowe, pozostawiając im pewne marginesy wolności. Na straży nowego „ruskiego miru” postawił swoje czołgi. Państwa zachodnie przyglądały się temu procesowi z milczącym przyzwoleniem. Na protesty zdobyły się dopiero wtedy, kiedy było już za późno. „Żelazna kurtyna” zapadła, oddzielając na przeszło cztery dekady pokaźną część Europy od wolnego świata.
W 80. rocznicę zakończenia II wojny światowej Muzeum Pamięci Sybiru rozpoczyna prezentację cyklu artykułów popularnonaukowych o tym, jak kształtował się powojenny ład w Europie: w Austrii, Bułgarii, Czechosłowacji, Rumunii, na Węgrzech i w Polsce. Teksty w dwóch językach: polskim i angielskim publikowane będą przez kolejnych pięć tygodni na łamach portalu www.swiatsybiru.pl. Wszystkie artykuły w języku polskim można już teraz znaleźć na łamach najnowszego numeru pisma „Zesłaniec”.
– Do tego numeru magazynu udało nam się zaprosić grono znawców tematu z Polski, Rumunii, Czech, Austrii, Bułgarii i Węgier. Efekt, który uzyskaliśmy, przerósł nasze oczekiwania. Okazało się, że obraz okupacji sowieckiej Europy Środkowej po zakończeniu II wojny światowej jest zupełnie inny niż ten, który mieliśmy badając tematykę wyłącznie z perspektywy Polski – mówił dr Marcin Zwolski, redaktor naczelny pisma.
– Wszystkie materiały prezentowane na naszym portalu Świat Sybiru – także te, o których dziś mówimy – mają wspólną cechę: ukazują ciągłość rosyjskiej polityki. Ciągłość sięgającą jeszcze XV–XVI wieku i trwającą aż po czasy współczesne. To polityka oparta na sile i autorytaryzmie, nierozerwalnie związana z represjami – deportacjami, prześladowaniami i innymi formami przemocy. W tym kontekście materiał, o którym dziś rozmawiamy, przygotowany z okazji 80. rocznicy wybuchu II wojny światowej, nabiera szczególnego znaczenia. W obecnej sytuacji społeczno-politycznej ma on szansę dotrzeć także do odbiorców w krajach, gdzie interesują się współczesną polityką Rosji, lecz nie znają jej historycznych korzeni. My staramy się te korzenie pokazać – podkreślał dr Tomasz Danilecki, redaktor naczelny portalu Świat Sybiru.
Pierwszy z artykułów pt. Armia Czerwona w Rumunii – od wroga do przyjaciela i od nowa, którego Autorem jest dr hab. Cosmin Budeancă z Uniwersytetu Bukareszteńskiego już dziś na portalu www.swiatsybiru.pl. Kolejny, o sytuacji w Czechosłowacji – w poniedziałek 5 maja.
Magazyn do kupienia w Muzeum Pamięci sybiru i pod linkiem.
