Symboliczną pamiątką, jaką Muzeum Pamięci Sybiru wręcza swoim Przyjaciołom, jest statuetka w formie bloku białego marmuru, przypominająca bryłę lodu, kojarząca się z Sybirem. Jest także znakiem trwałości, oparcia i solidnych fundamentów do dalszego rozwoju, w którym wspierają muzeum jego Przyjaciele. Muzeum honoruje statuetką osoby, które odznaczyły się szczególnym wsparciem i zaangażowaniem w działalność instytucji.
Gości powitał prof. Wojciech Śleszyński, dyrektor Muzeum Pamięci Sybiru:
– Co roku wyróżniamy wyjątkowe osoby, które są niezwykle ważne dla naszego muzeum. Symboliczną pamiątką, jaką Muzeum Pamięci Sybiru wręcza swoim Przyjaciołom, jest statuetka w formie bloku białego marmuru, przypominająca bryłę lodu lub śniegu, kojarząca się z Sybirem. Nawiązuje do tych czasów, o których opowiada nasze muzeum. Spotykamy się po raz szósty, by wręczyć statuetki wyjątkowym osobom, Przyjaciołom naszego muzeum – mówił.
W wydarzeniu udział wzięli liczni goście, wśród których pojawili się: Jarosław Dworzański, wiceprzewodniczący Sejmiku Województwa Podlaskiego, Rafał Rudnicki, zastępca prezydenta miasta Białegostoku, Marek Tyszkiewicz, radny miasta Białystok, prof. dr hab. Elżbieta Smułkowa, pierwsza ambasador Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Białorusi, w imieniu JE Jakuba Prawosławnego Arcybiskupa Białostockiego i Gdańskiego, ks. dr Piotr Petkiewicz oraz liczna grupa Sybiraków i Sybiraczek na czele z Jolantą Hryniewicką, prezes białostockiego oddziału Związku Sybiraków.
Pierwszą z uhonorowanych osób był JE Ambasador Kazachstanu w Polsce Alim Kirabayev.
JE Alim Kirabayev urodził się 16 kwietnia 1972 r. w Ałmaty. Jest absolwentem Kazachskiego Państwowego Uniwersytetu im. Al-Farabiego. Odbył staż naukowy w Stanach Zjednoczonych oraz zaawansowane szkolenia dla kierowników jednostek strukturalnych Ministerstwa Spraw Zagranicznych Republiki Kazachstanu w Instytucie Dyplomacji Akademii Administracji Publicznej przy Prezydencie Republiki Kazachstanu. Służbę dyplomatyczną rozpoczął w 1997 r. jako referent w Wydziale Krajów Europejskich, a następnie jako attaché w Departamencie Współpracy Wielostronnej. Pracował jako sekretarz Ambasadora Kazachstanu w Egipcie i Japonii, sekretarz w Wydziale ds. ONZ, radca Departamentu Europy i Ameryki, Gabinetu Ministra w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Republiki Kazachstanu, Departamentu Międzynarodowej Współpracy Humanitarnej i Gospodarczej. Funkcję Ambasadora Kazachstanu w Polsce pełni od marca 2020 r. Ma rangę Nadzwyczajnego i Pełnomocnego Radcy II klasy. JE Alim Kirabayev obejmuje patronatem honorowym prace i posiedzenia Polsko-Kazachstańskiej Komisji Historycznej. Komisja ta zainaugurowała swoją działalność 6 czerwca 2022 r. w Muzeum Pamięci Sybiru i również dzięki jego osobistemu zaangażowaniu jest międzynarodowym forum współpracy badawczej, przyczyniającym się do poszerzania wiedzy o Polakach wywiezionych na Wschód oraz o relacjach pomiędzy polskim i kazachstańskim narodem.
JE Ambasador Kazachstanu w Polsce, Alim Kirabayev dziękował za przyznaną mu statuetkę takimi słowami:
– To dla mnie wielki zaszczyt znaleźć się dzisiaj w murach Muzeum Pamięci Sybiru, miejsca, które głęboko symbolizuje więź między pokoleniami i pielęgnuje pamięć o trudnych, ale ważnych momentach historii. Pragnę podziękować za wyrazy uznania, za statuetkę Przyjaciela Muzeum Pamięci Sybiru, którą dziś mi wręczono. Jest to dla mnie osobiście nie tylko wielki zaszczyt, ale także symbol ciepłych stosunków między naszymi narodami. Kiedy mówimy o stosunkach kazachstańsko-polskich, nie sposób nie przypomnieć sobie tych momentów historycznych, które połączyły nasze narody. Tragedia deportacji, która sprowadziła na ziemię Kazachstanu setki tysięcy Polaków, stała się sprawdzianem dla narodu polskiego, ale także zapoczątkowała historię wzajemnego zrozumienia i współpracy między naszymi narodami. Państwa Rodacy, znajdując się w trudnych warunkach, znaleźli nie tylko schronienie, ale także wsparcie ze strony Kazachów. Polacy pielęgnowali swoje tradycje, język i religię, tworząc ośrodki i stowarzyszenia kulturalne, które przyczyniły się do powstania wielonarodowej kultury Kazachstanu. Dziś Polonia jest aktywną grupą społeczną, która jednoczy ludzi i pomaga wzmacniać więzi między Kazachstanem a Polską. Dzięki Polonii zacieśniają się więzi Kazachstanu z Polską, m.in. w ramach dwustronnych projektów i inicjatyw mających na celu zachowanie pamięci historycznej. Szczególnie pragnę zwrócić uwagę w tym zakresie na rolę Kazachstańsko-Polskiej Komisji Historycznej, której współprzewodniczy prof. Wojciech Śleszyński. Praca Komisji pomaga nam nie tylko pogłębiać wiedzę o przeszłości, ale także budować mosty przyjaźni i wzajemnego zrozumienia między naszymi krajami. Odbierając tę nagrodę, pragnę podkreślić, że moim obowiązkiem jako dyplomaty jest promowanie dialogu, wzajemnego zrozumienia i zachowanie tych wartości, które nas łączą, a nie dzielą. Dziękuję za ten zaszczyt! Niech pamięć i przyjaźń nadal nas jednoczą – mówił.
Drugą z wyróżnionych osób był Ryszard Janosz, prezes oddziału Związku Sybiraków we Wrocławiu.
Ryszard Janosz urodził się 14 kwietnia 1940 r. w Kostopolu na Kresach Wschodnich. Jego ojciec był oficerem Wojska Polskiego w stopniu podporucznika i odbywał służbę w Kostopolu. Całej rodzinie udało się uniknąć zsyłki na Sybir w lutym i kwietniu 1940 r., jednak w czerwcu 1940 r. pan Ryszard wraz z dwiema starszymi siostrami Danutą i Haliną, rodzicami i babcią, byli deportowani w rejon Omska, następnie do posiołku Załomnaja, który opuścili po dwóch latach, wraz z Armią Andersa. Ojciec pana Ryszarda walczył pod Monte Cassino i Ankoną, zginął 17 lipca 1944 r. Pozostała część rodziny przemieszczała się przez kraje Bliskiego Wschodu do Ugandy, gdzie przebywała do 1947 r. Po powrocie do Polski pan Ryszard ukończył szkołę wojskową a 1993 r. został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Pan Ryszard angażował się w działalność Związku Sybiraków od 1989 r., a od 2022 jest prezesem zarządu oddziału Związku Sybiraków we Wrocławiu. Od lat uczestniczy w wielu inicjatywach szerzących pamięć o polskim Sybirze. Dzięki otwartości i zaangażowaniu Pana Ryszarda udało się nie tylko zacieśnić więzi ze środowiskiem sybirackim z zachodniej Polski, ale też zorganizować i przeprowadzić wrocławską edycję Biegu Pamięci Sybiru.
Nagrodę w imieniu Ryszarda Janosza odebrała Jolanta Hryniewicka – prezes oddziału Związku Sybiraków w Białymstoku.
– Przypadł mi w udziale niemały zaszczyt odebrania statuetki Przyjaciela Muzeum Pamięci Sybiru. Statuetka jest pochwałą i wyrazem zrozumienia dla środowiska sybirackiego. Kiedy odbierałam swoją statuetkę dwa lata temu, byłam podobnie wzruszona jak dziś. Dziękuję bardzo za zrozumienie, za docenienie działalności pana prezesa we Wrocławiu i mam nadzieję, że ta współpraca będzie trwała dalej. Dziękuję bardzo w jego imieniu – mówiła.
Statuetką Przyjaciela Muzeum został wyróżniony również Roberto Molle, prezes Stowarzyszenia Bitwy o Monte Cassino, Centrum Nauki i Badań.
Roberto Molle urodził się 3 lipca 1964 r. w Terracina. Ukończył studia prawnicze i jest też historykiem, autorem licznych artykułów i książek na temat bitwy w Cassino. Jest dyrektorem „Museo Vivo della Memoria”, byłym dyrektorem naukowym „Museo Historiale” w Cassino, członkiem komitetów obchodów 70. i 75. rocznicy bitwy pod Cassino, koordynatorem komitetu historyczno-naukowego obchodów 80. rocznicy bitwy pod Cassino. Współpracował przy produkcji filmów dokumentalnych o bitwie, współtworzył programy radiowe poświęcone Linii Gustawa. Obecnie zajmuje się tematem Linii Gustawa przy Fundacji „Liberation Route Europe”, jest prezesem Stowarzyszenia Muzeów „Italy War Route”, honorowym członkiem amerykańskiego stowarzyszenia „36 Dywizja Piechoty” w Austin (USA). Został odznaczony „Medalem Pamięci” Państwa Polskiego, jest członkiem honorowym „Fundacji Muzeum II Korpusu Polskiego pod Monte Cassino” oraz członkiem Komisji Ekspertów ds. Tematyki Bitwy pod Cassino, członkiem Grupy Parlamentarnej przy Senacie Republiki ds. „Ścieżki Pamięci, waloryzacja i formacja turystyczno-kulturalna historii wojskowości”. Dzięki Panu Robertowi w 2019 r. zbiory Muzeum Pamięci Sybiru powiększyły się o 19 cennych eksponatów znalezionych na polu bitwy o Monte Cassino. Dziś część z nich jest dostępna na ekspozycji wystawy stałej i jest ważnym elementem ukazującym drogi zesłańców do Polski przez Bliski Wschód i Włochy.
Roberto Molle odbierając nagrodę, tak dziękował za przyznane wyróżnienie:
– Chciałbym podziękować dyrekcji muzeum i wszystkim członkom rady za wielki zaszczyt, który mnie spotkał. Odwiedziłem muzeum, gdy było jeszcze w budowie i mogłem docenić wielkie poświęcenie, przygotowanie i zaangażowanie tych, którzy je zaprojektowali, a następnie zrealizowali. Stowarzyszenie Bitwy pod Monte Cassino, Centrum Nauki i Badań, któremu mam zaszczyt przewodniczyć, stara się zachować żywą pamięć o wydarzeniach, które miały miejsce 80 lat temu, pamięć o wszystkich żołnierzach, którzy oddali życie za naszą wolność. Jest to pamięć, którą należy uhonorować i przekazać przyszłym pokoleniom. Bardzo dziękuję za przyznane mi dziś wyróżnienie – podsumował.
O oprawę muzyczną podczas wydarzenia zadbali nauczyciele i uczniowie z Zespołu Szkół Muzycznych im. Ignacego Paderewskiego w Białymstoku.
