Dziś odsłonięto pomnik Seweryna Nowakowskiego, przedwojennego prezydenta Białegostoku, Sybiraka. Projekt zrealizowano z inicjatywy mieszkańców, przy wsparciu środków z Budżetu Obywatelskiego. W głosowaniu w 2021 roku poparcie dla budowy pomnika wyraziło 1,6 tysiąca białostoczan. Projekt jest odpowiedzią na potrzebę upamiętnienia Seweryna Nowakowskiego, a także wyrazem uznania dla jego spuścizny i zasług. Pomnik znajduje się w Parku Planty przy Bulwarach Kościałkowskiego, nieopodal willi przy ul. Akademickiej 26 w Białymstoku, gdzie prezydent Nowakowski niegdyś mieszkał.
W uroczystości udział wzięli m.in. prezydent Miasta Białegostoku Tadeusz Truskolaski, poseł Krzysztof Truskolaski, marszałek województwa Łukasz Prokorym, dyrektor Muzeum Pamięci Sybiru prof. Wojciech Śleszyński oraz przedstawiciele środowisk sybirackich. W wydarzeniu uczestniczyły również wnuczki prezydenta Seweryna Nowakowskiego – Pani Katarzyna Pitman i Pani Joanna Nowakowska, które upamiętniły swojego dziadka, prezydenta i Sybiraka.
– Tkanka kulturowa miasta rozwija się nie tylko poprzez inwestycje czy rozwój gospodarczy, ale także przez kultywowanie tradycji i dumę z poprzednich dokonań. Chcę, by Białystok pamiętał o osobach szczególnie zasłużonych dla miasta i o swoich bohaterach. Dlatego dziś tu jesteśmy. Po raz kolejny przywołujemy pamięć jednego z moich poprzedników na stanowisku prezydenta miasta, Seweryna Nowakowskiego. Świetny gospodarz, doskonały organizator, inwestor z piękną wizją, patriota – Seweryn Nowakowski z pewnością zasługuje na pomnik w Białymstoku – mówił Prezydent Miasta Tadeusz Truskolaski.
Zebrani mieli również okazję wysłuchać listu Krystyny Nowakowskiej, synowej Seweryna Nowakowskiego, odczytanego przez jej córkę Katarzynę Pitman. W liście wyraziła podziękowanie społeczności Białegostoku za pamięć o Sewerynie Nowakowskim i docenienie jego zasług dla miasta.
– Dziękuję w swoim imieniu, w imieniu dwóch wnuczek, czterech prawnuków i czterech praprawnuków, wśród których kilku nosi imię Seweryna – czytała jej córka.
Seweryn Nowakowski urodził się 8 stycznia 1894 roku w Piotrkowie Trybunalskim. Był znaczącym polskim politykiem, a swoją karierę związał z Białymstokiem. W 1931 roku został nominowany na stanowisko komisarza rządowego. W 1934 roku mianowano go tymczasowym prezydentem miasta, a w 1935 objął stanowisko prezydenta. Okres jego rządów po latach stagnacji przyniósł miastu dynamiczny rozwój. W latach 30. XX wieku Białystok rozwijał się w imponującym tempie.
– Z inicjatywy Seweryna Nowakowskiego rozpoczęto m.in. elektryfikację, brukowanie ulic, układanie chodników, regulację rzeki Białej, a w centrum miasta położono kanalizację. Zrealizowano projekt miejskiego parku oraz rozpoczęto budowę wiaduktu kolejowego łączącego dwie części miasta. Mieszkańcy otrzymali kąpielisko miejskie na Dojlidach, a w centrum zbudowano nowoczesny teatr – Dom Ludowy im. Marszałka Józefa Piłsudskiego. Na Rynku Siennym i na Bojarach pojawiły się hale targowe – wymieniał dr Marcin Zwolski z Działu Naukowego Muzeum Pamięci Sybiru.
Seweryn Nowakowski nie tylko miał pomysł na rozwój miasta, ale również potrafił zebrać fundusze i zrealizować założone inwestycje. Choć nie pochodził z Białegostoku, pokochał to miasto i związał się z nim na tyle, że we wrześniu 1939 roku, gdy Niemcy wkroczyli do Białegostoku, Nowakowski pozostał z jego mieszkańcami. Nie zdecydował się na ewakuację, mimo że wiedział o przekazaniu miasta Sowietom. W październiku 1939 roku został aresztowany przez nowego okupanta i osadzony w miejscowym więzieniu, a następnie wywieziony w głąb Związku Sowieckiego. Jego miejsce pobytu nie jest znane. Niepotwierdzone wzmianki wskazują, że mógł przebywać w jednym z łagrów w okolicach Syktywkaru. Symboliczny grób Seweryna Nowakowskiego znajduje się na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.
Uroczystość zakończyła się złożeniem kwiatów przez delegację Muzeum Pamięci Sybiru wraz z prof. Wojciechem Śleszyńskim oraz Sybirakami pod pomnikiem Seweryna Nowakowskiego.
Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia pomnika Seweryna Nowakowskiego oraz obejrzenia przygotowanej przez zespół Muzeum Pamięci Sybiru wystawy plenerowej poświęconej jego życiu.
