„Zabrano nas tymi saniami, jechał cały rząd tych sań – nocą, śnieżyca straszna, mróz potężny, wiatr zagłuszał krzyk i płacz dzieci (łzy). Nie żegnali nas najbliżsi, bo oni o tym nie wiedzieli. Jest to tak bolesne – bo ludzie nie zawinili, nic złego nie zrobili – a zostają nagle pozbawieni wszystkiego co im drogie i nawet nie mogą się pożegnać z najbliższymi. W sąsiedniej wsi, Popiołówce, mieszkali moi dziadkowie, mamy rodzice – nazywali się Doroszkiewiczowie. Oni nic nie wiedzieli, że nas tej nocy zabrano” – tak wspominała wywózkę Hieronima Dzierma, deportowana na Syberię 10 lutego 1940 roku w wieku czterech lat.

Po agresji ZSRS na Polskę 17 września 1939 roku wschodnie tereny Polski znalazły się pod okupacją sowiecką. Deportacje były częścią polityki represyjnej mającej na celu usunięcie z tego obszaru polskiej inteligencji, wojskowych oraz osób uznanych za potencjalnie niebezpieczne dla reżimu sowieckiego. Pierwsza deportacja dotknęła głównie rodziny osadników wojskowych i cywilnych, leśników, policjantów oraz urzędników. Osoby te były wywożone na Syberię, gdzie panowały ekstremalnie ciężkie warunki życia.

W 85. rocznicę pierwszej masowej deportacji, przygotowaliśmy bogaty program obchodów upamiętniających to tragiczne wydarzenie. Co roku staramy się uczcić pamięć wszystkich obywateli polskich wywiezionych na „nieludzką ziemię”. Wczoraj po raz kolejny zapaliliśmy znicze na torach kolejowych przy Muzeum Pamięci Sybiru, by oddać hołd wszystkim deportowanym. To właśnie z pobliskiego Dworca Poleskiego (dzisiejszy Fabryczny) 85 lat temu wyruszył pierwszy transport wiozący w nieznane przerażonych, bezbronnych ludzi.

Ich pamięć uczciliśmy również przed Pomnikiem-Grobem Nieznanego Sybiraka oraz przed pomnikiem poświęconym Bohaterskim Matkom Sybiraczkom.

Hołd tym, którzy zostali zesłani w głąb ZSRS i doznali wyjątkowo trudnych warunków podczas wywózki złożyli przedstawiciele władz, środowiska sybirackiego oraz białostoczanie.