Zaledwie kilka dni po otwarciu wystawy w kolumbijskim Medellín dotarliśmy do kolejnego miejsca na mapie naszej międzynarodowej działalności – Santiago de Chile. Wspólnie z Muzeum Pamięci i Praw Człowieka otworzyliśmy wystawę „Sybir – historia wygnania. Pamięć i wolność”. W wydarzeniu uczestniczyli chargé d’affaires a.i. Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Chile Michał Świetlik, dyrektorka Muzeum Pamięci i Praw Człowieka Maria Fernanda Garcia Iribarren, dyrektor Muzeum Pamięci Sybiru prof. Wojciech Śleszyński oraz specjalista ds. kontaktów międzynarodowych Muzeum Pamięci Sybiru Andrés Mauricio Rojas Rojas.




Ekspozycja została przygotowana w dwóch przestrzeniach. Przed budynkiem muzeum prezentowana jest wystawa „Sybir – historia wygnania. Pamięć i wolność”, a wewnątrz – instalacja artystyczna „AISLADOS / ODERWANI”. Składają się na nią portrety Sybiraków, archiwalne fotografie, nagrane wspomnienia i pamiątki. Jej centralnym elementem jest wyspa – symbol odcięcia od świata. Izolację mogą wyznaczać nie tylko wody, lecz także bezkresne przestrzenie śniegu czy pustyni.




Choć losy Sybiraków i doświadczenia Chilijczyków rozgrywały się w odmiennych realiach historycznych, łączy je ludzki wymiar tragedii: cierpienie, rozłąka z bliskimi, utrata domu i życie naznaczone przemocą. Przybliżanie tych doświadczeń pozwala lepiej poznać historię innych narodów i podejmować dialog o konsekwencjach represji oraz znaczeniu wolności i godności człowieka.

Otwarcie wystawy w Chile jest kolejnym etapem współpracy, którą od dawna rozwijamy z Muzeum Pamięci i Praw Człowieka w Santiago. Jej ważnym elementem była prezentowana w ostatnich miesiącach w Białymstoku wystawa „Arpilleras – nici pamięci”, przybliżająca doświadczenia Chilijczyków w czasach dyktatury Augusta Pinocheta. Pokazane na niej tkaniny przyjechały do Polski właśnie z Chile. Dziś dzielimy się z chilijską publicznością historią polskich zesłańców i ich bliskich – doświadczeniem deportacji, rozłąki i walki o przetrwanie. W ten sposób wspólnie tworzymy przestrzeń, w której świadectwa przeszłości przekraczają granice, pomagając zachować pamięć o ofiarach represji i lepiej rozumieć doświadczenia innych narodów.
