"Przetrwałam. Doświadczenia kobiet więzionych w czasach nazizmu i stalinizmu" - promocja książki

Powiedziałam jej, że byłam tyle lat w obozie, że boli mnie serce.
Ona na to: Przestań, wszyscy to przeżyliśmy. – Genowefa Olejniczak

Zapraszamy na spotkanie z współautorkami książki „Przetrwałam”, Katarzyną Madoń-Mitzner i Marią Buko (Wydawca Dom Spotkań z Historią), które odbędzie się 18 stycznia o godz. 17.00 w Centrum Edukacyjno-Wystawienniczym Muzeum Pamięci Sybiru (ul. Sienkiewicza 26 w Białymstoku).

Jak wyglądało życie kobiet, które przetrwały niemieckie obozy koncentracyjne, pracę przymusową, sowieckie łagry, zesłania na Syberię oraz więzienia w stalinowskiej Polsce? Jak potoczyły się dalsze losy polskich więźniarek Ravensbrück, Auschwitz-Birkenau, Workuty, Fordonu? Czy zagoiła się ich pamięć o tamtych traumatycznych wydarzeniach?

„Przetrwałam” to piętnaście intymnych historii z Archiwum Historii Mówionej Domu Spotkań z Historią i Ośrodka KARTA – największego w Polsce zbioru biograficznych relacji świadków historii XX wieku. Punktem wyjścia był projekt Karty „Kobiety wobec totalitaryzmu” zrealizowany metodą oral history w 2003 roku.

Spotkanie poprowadzi Anna Kietlińska, Kierownik Działu Edukacji i Promocji Muzeum Pamięci Sybiru.

O książce:

Bohaterki książki opowiadają o tym, jak przeżyły uwięzienie i jak je zapamiętały. Jak zmagały się ze wspomnieniami oraz z fizycznym i emocjonalnym spustoszeniem. To przede wszystkim opowieści o wchodzeniu w dorosłość i stawaniu się kobietą w nieludzkich, tragicznych warunkach wszechobecnej przemocy. To uniwersalne historie o tym, jak okrutnie i trwale „wielka historia” potrafi zaburzyć indywidualne losy, powodując traumę całych rodzin/pokoleń. To, co działo się z bohaterkami tej książki po wyjściu na wolność, to niezwykle ważny zapis kondycji emocjonalnej polskiego społeczeństwa po II wojnie.

Zachowane w opowieściach wątki biograficzne, wspomnienia z dzieciństwa i młodości oraz relacje z życia po powrocie sprawiają, że mamy do czynienia z pełnowymiarowymi portretami kobiet, a nie tylko ofiar represji. Książka ta jest też paradoksalnie manifestem kobiecej siły. Każda z bohaterek daje świadectwo niezwykłego hartu ducha i woli przetrwania.

Książka ilustrowana jest nieprezentowanymi dotąd szerokiej publiczności fotografiami przedstawiającymi więźniarki obozów koncentracyjnych i łagrów. Publikacji towarzyszy płyta, która umożliwia kontakt z materiałem źródłowym; można posłuchać fragmentów relacji audio w oryginalnej wersji i zobaczyć relacje nagrane na wideo. Książka dostępna jest także w formie e-booka oraz audiobooka, na którym wspomnienia bohaterek czytają Julia Kijewska, Małgorzata Pieczyńska i Kinga Preis.

Archiwum Historii Mówionej Domu Spotkań z Historią i Ośrodka KARTA to największy w Polsce zbiór relacji świadków historii XX wieku. Liczy ponad 5500 wywiadów biograficznych nagranych w technice audio lub wideo udostępnianych w DSH oraz w internecie. Obok relacji gromadzone są także zdjęcia archiwalne (około 30000) oraz dokumenty. Więcej informacji: audiohistoria.pl, relacjebiograficzne.pl.

Czytamy wspomnienia tych, których miało wśród nas już nie być. Dla których przygotowano zupełnie inny scenariusz. A mimo wszystko go zmieniły. Przetrwały: sprytem, szczęściem, losem, wiarą. Doczekały nowych dni. Zdobyły się również na odwagę mówienia, wspominania. Po co to zrobiły? Aby pamięć z historią znowu mogły podać sobie ręce. Aby znów mogły iść jedną ścieżką, przy której będziemy stać i przyglądać się przywoływanym obrazom, modląc się jednocześnie, aby już nigdy nie powróciły.

Ze wstępu Sylwii Chutnik

Nie tylko z życia, ale z wyobrażeń, z lektury, z przekazów w ogóle nie znałam łagru. Ten świat jest inny. To nie do opisania, co się w nim działo, czym pozostał we wspomnieniach tych, którzy go przeżyli. Jak tam było, na tej Północy? Mróz, chłód, niedożywienie, gruźlica, praca ponad siły, świat przestępczy... – słuchanie rzeczowych informacji nie jest prawdziwym poznaniem. Fałsz, fałsz, fałsz... By mówić o tamtej ziemi, należy ściszyć głos i obnażyć głowę. Czy rozumiesz, że dotykasz myślą krainy męki, której nie potrafisz sobie wyobrazić? Przez nią przeszli ludzie, twoi bracia, zmuszeni do pracy w nieludzkich warunkach, do oddania do ostatka swoich sił, do wegetowania poza granicami społeczeństwa. Gdzie w drążonych dopiero kopalniach czekały straszliwe okaleczenia, a do odmawiających zejścia pod ziemię strzelano. Gdzie padłych w ciągu dnia na trasie przysypywano ziemią, a następnego ranka niektóre wzgórki jeszcze się ruszały […] O takim miejscu podawać fakty – co, gdzie, kiedy – jak zwyczajne informacje, jest nietaktem wobec żywych i umarłych. O takim miejscu mówi się innym tonem głosu.

Janina Borzdyńska

Nigdy nie przypuszczałam, że przeżyję. Bardzo często myślałam, żeby pójść na druty. Że ja już nie wytrzymam, już nie mogę, to ponad moje siły. A z drugiej strony — o nie, jeszcze trochę. Nie dać się. Wiecznie było to „nie dać się”. No i to „nie dać się” do dzisiaj trzyma.

Genowefa Nóżkowska

Po tych wszystkich przeżyciach nie cierpię zimy, wzdrygam się nawet, jak palcem dotknę śniegu. To zostawiło w umyśle każdego z nas, sybiraków, tak wielkie żłobienia…Tego się nie zapomina, to jest tragedia, która zostaje na całe życie. Wspomnienia stale do mnie wracają […] Nie ma na to siły. Są obrazy, których cywilizowany człowiek nie może zaakceptować, zapomnieć.

Danuta Kominiak

Po wojnie też były ciężkie czasy. Byłam psychicznie załamana. Czułam taką pustkę w głowie, wydawało mi się, że nie mam żadnych emocji, przeżyć i nie mam co ze sobą zrobić. Jak widziałam, że ktoś się uśmiecha, to myślałam: jak to, dlaczego oni się uśmiechają? Źle się czułam w młodym towarzystwie. Wydawało mi się, że nie pasuję. Nie wiedziałam, kim jestem i po co żyję.

Helena Hegier-Rafalska

Dokumenty do pobrania

Informacje dla Mediów.doc

rozmiar: 196.5 KB DOC pobierz

Plakat.jpg

rozmiar: 718.59 KB JPG pobierz
Do góry