Idea Powstania

Tworzone w Białymstoku Muzeum Pamięci Sybiru to nie tylko polska, ale również europejska instytucja inicjująca i prowadząca badania naukowe oraz działania edukacyjne, dotyczące szeroko rozumianej tematyki syberyjskiej. Ideą powstania Muzeum jest ukazanie Sybiru w każdym wymiarze, zaczynając od XVII wieku, poprzez XIX-wieczne popowstaniowe zsyłki aż po okres XX-wiecznej rozbudowy systemu sowieckiego. Celem tworzonej ekspozycji jest ukazanie dziejów konkretnych osób i towarzyszących im przeżyć poprzez odpowiednio wybrane eksponaty. 

Muzeum ma nie tylko zachować, ale również przekazać przyszłym pokoleniom pamięć o doświadczeniach Sybiru jako symbolu carskich i stalinowskich represji oraz przybliżyć dzieje społeczności na dawnych ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej.

Miejsce

Wschodnie ziemie II Rzeczypospolitej to tereny szczególnie dotknięte skutkami deportacji ludności w głąb Rosji. Po zmianie granic Polski na skutek ustaleń konferencji w Jałcie i Teheranie, Białystok i Podlasie stały się jedynymi w granicach obecnej Rzeczypospolitej miejscami, z których dokonywano wywózek. W symbolicznym wymiarze nie dziwi więc fakt, że instytucja dokumentująca i ilustrująca te wydarzenia, zlokalizowana została w Białymstoku. Sam budynek Muzeum Pamięci Sybiru ulokowany będzie na terenie przedwojennych, polskich magazynów wojskowych, które bezpośrednio przylegają do dawnego, brzeskiego traktu kolejowego. W latach 1939-1941 magazyny wojskowe przejęte zostały przez Armię Czerwoną. Tu odbywała się wstępna dyslokacja ludności aresztowanej, a z pobliskiego kolejowego dworca Poleskiego (dzisiaj Białystok Towarowy) odchodziły transporty na Wschód. Na bocznicach kolejowych rozpoczynała się dramatyczna podróż tysięcy osób deportowanych na Syberię i do Kazachstanu.

Do góry